SOC/NOC Entegrasyonu ve Yeni Nesil Merkezi Log Yönetimi (SIEM/SOAR)
SOC/NOC Entegrasyonu ve Yeni Nesil Merkezi Log Yönetimi (SIEM/SOAR)
Operasyonel güvenlik, savunma derinliği mimarisinin görünürlük ve müdahale katmanıdır. Kurumsal altyapılarda ağ erişilebilirliği (NOC) ile siber tehdit tespiti (SOC) geleneksel olarak ayrı silolarda yönetilir; bu ayrım, “performans anomalisi mi, saldırı mı?” sorusunun geç yanıtlanmasına, alarm yorgunluğuna ve MTTR’nin uzamasına yol açar. Modern mimarilerde SIEM merkezi korelasyon motoru, UEBA davranışsal analitik katmanı ve SOAR otomasyon orkestrasyonu — NOC ve SOC’un ISOC (Integrated Security and Operations Center) çatısı altında birleşmesiyle — tek bir operasyonel gerçeklik kaynağı oluşturur.
Bu bölümde log toplama (Syslog, WEF/WEC), ayrıştırma, zenginleştirme, UEBA, veri katmanlama (Hot/Warm/Cold/Frozen), SOAR playbook’ları ve Türkiye mevzuatı (5651, KVKK, BDDK) ışığında uçtan uca bir SOC/SIEM mimarisi kuruluyor. Tespit kuralı geliştirme ve tehdit avcılığı için §14.2 Detection Engineering; olay müdahale playbook’ları için §14.4 Olay Müdahale bölümlerine bakın.
flowchart LR
SRC[Log Kaynakları<br/>FW, AD, EDR, K8s] --> COL[Toplama<br/>Syslog / WEF / Agent]
COL --> PAR[Ayrıştırma + Normalizasyon]
PAR --> ENR[Zenginleştirme<br/>GeoIP, CMDB, CTI]
ENR --> COR[Korelasyon + UEBA]
COR --> SOAR[SOAR Playbook]
COR --> TIER[SOC Tier-1/2/3]
SOAR --> RESP[Müdahale]
COR --> STORE[(Hot/Warm/Cold/Frozen)]
Wazuh ile merkezi log yönetimi — temel mimari (kaynak sentezi)
Wazuh açık kaynak SIEM/XDR platformu; agent (FIM, SCA, rootcheck), manager (kural motoru, decoder) ve indexer (OpenSearch) bileşenlerinden oluşur. OT entegrasyonunda Suricata/Zeek eve.json logları localfile ile toplanır; özel decoder ve local_rules.xml ile Modbus/ICS alarmları üretilir. 5651 uyumu: log bütünlüğü (hash), zaman damgası (TÜBİTAK KamuSM), immutable/WORM depolama. BDDK: SIEM entegrasyonu ve olay müdahale prosedürleri zorunludur.
§14.1.1.SOC/NOC Entegrasyonu ve ISOC Mimarisi
Geleneksel yapılarda NOC (Network Operations Center) ağın ve sistemlerin erişilebilirliğine (availability), performansına, bant genişliği tüketimine ve donanım sağlığına odaklanır. SOC (Security Operations Center) ise gizlilik ve bütünlük (confidentiality & integrity) perspektifinden tehditleri izler, tespit eder ve müdahale eder. Bu iki disiplinin ayrışması ciddi operasyonel açıklar yaratır: NOC’un olağan bir yedekleme trafiği olarak gördüğü bant genişliği artışı, SOC perspektifinden aktif veri sızıntısı veya C2 haberleşmesi olabilir; tersine, SOC’un brute-force alarmı bir ağ yapılandırma hatasının yan etkisi olabilir.
ISOC (Integrated Security and Operations Center), bu iki yapıyı organizasyonel, süreçsel ve teknolojik düzeyde birleştirerek tek bir görünürlük katmanı oluşturur. Aynı telemetri (NetFlow, syslog, EDR) hem performans hem güvenlik bağlamında değerlendirilir.
NOC, SOC ve entegre ISOC (SNOC) operasyonel farkları
Operasyonel Parametre Karşılaştırması
| Parametre | NOC | SOC | ISOC |
|---|---|---|---|
| Birincil odak | Uptime, latency, kapasite, MTTR (onarım) | Tehdit tespiti, olay müdahale, risk azaltımı | Bütünsel görünürlük, kök neden analizi, otonom müdahale |
| Temel teknolojiler | SNMP, APM, NetFlow, CMDB | SIEM, EDR/XDR, NDR, TIP, SOAR | Birleşik SIEM/SOAR, CMDB korelasyon motoru |
| Standart referans | ITIL v4, ISO 20000 | NIST SP 800-61, ISO 27001 A.8.15 | NIST SP 800-53 (AU, SI), CIS Controls v8 (8, 13, 17) |
| İletişim akışı | Saha mühendisliği, servis sağlayıcı | Tehdit avcılığı, adli bilişim | Ağ anomalisi ↔ siber saldırı gerçek zamanlı korelasyon |
Katmanlı Analist Yapısı
| Kademe | Rol | Sorumluluklar |
|---|---|---|
| Tier-1 | Triyaj / alarm doğrulama | Alarm sınıflandırma, false positive filtreleme, playbook tetikleme, NOC↔SOC eskalasyon |
| Tier-2 | Derin analiz / olay müdahalesi | Olay kapsamı belirleme, containment, kök neden analizi |
| Tier-3 | Threat hunting / detection engineering | Hipotez-güdümlü av, kural geliştirme, forensics |
| SOC Manager + CTI | Strateji ve koordinasyon | Metrik yönetimi, purple team, istihbarat entegrasyonu |
NOC ↔ SOC İşbirliği Modeli
- NOC → SOC: Şüpheli trafik deseni, anormal bant genişliği, DNS anomalisi SOC’a yükseltilir.
- SOC → NOC: İzolasyon gerektiren segment, ACL değişikliği, port kapatma talebi NOC’a iletilir.
- Tier-1 ortak taban: Her iki ekip de ilk kademede aynı dashboard ve ticket sistemini (ServiceNow, Jira) paylaşır; çapraz eğitimli analistler her iki perspektifi değerlendirebilir.
§14.1.2.Merkezi Log Yönetimi ve SIEM Altyapısı
Siber saldırıların tespiti ve adli analiz süreçlerinin temel ham maddesi loglardır. Saldırganların yerel logları temizlemesi (wevtutil cl Security gibi) yaygın bir ofansif pratiktir; bu nedenle logların manipüle edilemeden merkezi ve izole bir sunucuya aktarılması zorunludur.
SIEM güvenlik izleme boru hattı: toplama → ayrıştırma → korelasyon → yanıt
Log Toplama Protokolleri
| Kaynak Türü | Toplama Yöntemi | Açıklama |
|---|---|---|
| Ağ cihazları (FW, router, switch) | Syslog (RFC 5424 / RFC 3164) | UDP/TCP 514 veya TLS 6514 |
| Windows | WEF/WEC (WinRM) | Ajan-gereksiz, GPO ile merkezi yönetim |
| Linux/Unix | rsyslog / syslog-ng | Açık kaynak syslog iletici |
| Uç nokta | EDR/XDR agent (Wazuh, CrowdStrike vb.) | FIM, process, network telemetrisi |
| Bulut | API polling, CloudTrail, Azure Activity Log | Konteyner ve serverless logları |
Syslog: RFC 3164 vs RFC 5424
RFC 3164 (legacy BSD Syslog) yıl ve saat dilimi bilgisi içermez; milisaniye hassasiyeti yoktur — olay müdahalede kronolojik hizalamayı zorlaştırır. RFC 5424 modern standarttır: ISO 8601 zaman damgası, STRUCTURED-DATA bloğu (key-value meta veriler), genişletilebilir format.
<PRI>VERSION TIMESTAMP HOSTNAME APP-NAME PROCID MSGID STRUCTURED-DATA MSGRFC 5424 yapılandırılmış veri bloğu, regex yazmadan IP, kullanıcı ve oturum ID’lerinin taşınmasını sağlar.
Windows Event Forwarding (WEF/WEC)
Microsoft’un yerel, ajan-gereksiz log merkezileştirme mekanizmasıdır. WS-Management (WinRM) üzerinden HTTP (5985) veya HTTPS (5986) ile çalışır.
| Model | Mekanizma | Kullanım |
|---|---|---|
| Source-Initiated (Push) | Kaynaklar GPO ile WEC sunucusunu keşfedip log iter | Binlerce uç noktaya ölçeklenir; önerilen |
| Collector-Initiated (Pull) | WEC önceden tanımlı makinelerden çeker | Kritik, sınırlı sayıda sunucu için |
Pratik ölçek limiti: collector başına ~10.000 kaynak. Küresel kurumlar bölgesel WEC → merkezi WEC kademeli mimarisi kullanır.
Kritik Windows Event ID’leri (MITRE ATT&CK eşlemesi):
| Event ID | Kanal | Açıklama | ATT&CK |
|---|---|---|---|
| 4624 / 4625 | Security | Başarılı / başarısız oturum açma | T1110, T1078 |
| 4688 | Security | Yeni süreç oluşturma (komut satırı) | T1059 |
| 4672 | Security | Özel yetki ataması | T1078 |
| 4720 / 4724 | Security | Kullanıcı oluşturma / şifre sıfırlama | T1098 |
| 4728 / 4732 / 4756 | Security | Kritik gruplara üye ekleme | T1098.002 |
| 7045 | System | Yeni servis kurulumu | T1543.003 |
| 4104 | PowerShell/Operational | Script Block Logging | T1059.001 |
GPO yapılandırması: Computer Configuration → Administrative Templates → Windows Components → Event Forwarding altında SubscriptionManager dizesi:
Server=HTTPS://<WEC-FQDN>:5986/wsman/SubscriptionManager/WEC,Refresh=10,IssuerCA=<thumbprint>WEC abonelik örneği (wevutil cs subscription.xml):
<Subscription xmlns="http://schemas.microsoft.com/2006/03/windows/events/subscription"> <SubscriptionId>EnterpriseSecurityEvents</SubscriptionId> <SubscriptionType>SourceInitiated</SubscriptionType> <ConfigurationMode>MinLatency</ConfigurationMode> <Delivery Mode="Push"> <Batching><MaxLatencyTime>30000</MaxLatencyTime></Batching> </Delivery> <ContentFormat>Events</ContentFormat> <Query><![CDATA[ <QueryList> <Query Id="0" Path="Security"> <Select Path="Security">*[System[(EventID=4624 or EventID=4625 or EventID=4688 or EventID=4672 or EventID=4720 or EventID=4724 or EventID=4728 or EventID=4732 or EventID=4756 or EventID=7045)]]</Select> </Query> <Query Id="1" Path="Microsoft-Windows-PowerShell/Operational"> <Select Path="Microsoft-Windows-PowerShell/Operational">*[System[(EventID=4103 or EventID=4104)]]</Select> </Query> </QueryList> ]]></Query></Subscription>Log Ayrıştırma (Parsing) ve Normalizasyon
Ham loglar SIEM’in anlamlandırabilmesi için yapılandırılmış alanlara ayrılır. Farklı üreticilerin alan adları (src_ip vs source_address) ortak bir şemaya (ECS, Splunk CIM, Wazuh decoder) eşlenir.
Grok pattern örneği (Apache erişim logu):
%{IPORHOST:clientip} %{HTTPDUSER:ident} %{USER:auth} \[%{HTTPDATE:timestamp}\] "%{WORD:verb} %{NOTSPACE:request} HTTP/%{NUMBER:httpversion}" %{NUMBER:response} %{NUMBER:bytes}Windows Event ayrıştırma (Splunk regex örneği):
| rex field=_raw "MSWinEventLog\s+\d+\s+(?<Event_Type>\w+)\s+(?<Event_ID>\d+)"| rex field=_raw "Source IP:\s+(?<src_ip>\d+\.\d+\.\d+\.\d+)"SIEM Korelasyon Motoru
SIEM, ayrıştırılmış milyonlarca logu korelasyon kurallarıyla analiz eder. Örnek kural: 1 dakika içinde 10 başarısız oturum açma (Event ID 4625) ardından başarılı giriş (4624) → “Brute Force Başarılı” alarmı.
§14.1.3.Log Zenginleştirme (Enrichment)
Ham log tek başına yetersizdir. Zenginleştirme, ingest pipeline’ında gerçek zamanlı olarak harici kaynaklarla eşleştirme yaparak loga bağlam katar.
| Zenginleştirme Türü | Kaynak | Kullanım Amacı |
|---|---|---|
| GeoIP | MaxMind GeoLite2/GeoIP2 | Ülke, şehir, ASN; impossible travel tespiti |
| Threat Intelligence | MISP, AlienVault OTX, ticari feed’ler | IOC eşleştirme, kampanya/malware etiketleme |
| Varlık bağlamı | CMDB, EDR envanteri | Kritiklik skoru, sahip birim, ağ segmenti |
| Kimlik bağlamı | Active Directory, IAM | Departman, VIP durumu, yetki seviyesi |
| Risk skoru | TI platformları | 0–100 tehdit skoru, Tor/VPN/bot flag’leri |
Dinamik Olay Önceliklendirme
Kritik bir finans sunucusundaki başarısız giriş denemesi ile test sunucusundaki aynı olay aynı öncelikte ele alınmamalıdır. Dinamik öncelik skoru:
DPS = Base_Severity × Asset_Criticality × TI_Confidence_Factor| Bileşen | Aralık | Örnek |
|---|---|---|
| Base Severity | 1–10 | Kural varsayılan ciddiyeti |
| Asset Criticality | 0.5–3.0 | Test sunucusu: 0.5; Domain Controller: 3.0 |
| TI Confidence | 0–1.5 | Bilinen kötü IP eşleşmesi: 1.5 |
Elasticsearch Ingest Pipeline (GeoIP + TI örneği):
{ "description": "GeoIP ve tehdit istihbaratı zenginleştirme", "processors": [ { "geoip": { "field": "source.ip", "target_field": "source.geo", "database_file": "GeoLite2-City.mmdb" } } ]}§14.1.4.UEBA ile Davranışsal Anomali Tespiti
Geleneksel kural tabanlı SIEM, bilinen saldırı modellerini yakalamakta etkilidir; ancak sıfır gün saldırıları, içeriden tehditler ve living-off-the-land (LOLBins) teknikleri karşısında yetersiz kalır. UEBA (User and Entity Behavior Analytics), makine öğrenmesi ile her kullanıcı ve varlık için dinamik davranışsal taban çizgisi (baseline) oluşturur.
UEBA mimarisi: veri toplama, baseline, anomali skorlama ve SIEM/SOAR entegrasyonu
Çalışma Prensibi
- Öğrenme: 30–60 günlük geçmiş veriyle normal davranış kalıpları öğrenilir.
- Anomali tespiti: Gerçek zamanlı olaylar baseline ile karşılaştırılır; istatistiksel sapmalar tespit edilir.
- Risk skorlaması: Microsoft Sentinel UEBA iki skor üretir: Anomaly Score (0–1) ve Investigation Priority Score (0–10).
- Aksiyon: Yüksek skorlu anomaliler SIEM alarmına ve SOAR playbook’una yönlendirilir.
Skorlama Referans Çerçeveleri
- Varlığın kendi geçmişi: Kullanıcının normal login saatleri, coğrafyası, erişim desenleri.
- Akran grubu (peer group): TF-IDF algoritmasıyla güvenlik grubu üyeliğine göre benzer roldeki kullanıcıların ortalaması.
- Kurumsal norm: Organizasyon genelindeki davranış dağılımı.
UEBA Kullanım Senaryoları
| Senaryo | Tespit Mekanizması | Örnek |
|---|---|---|
| Credential theft | Alışılmadık saat/lokasyon/cihaz | Gece 03:00’te Rusya’dan VPN ile RDP |
| Data exfiltration | Normalin üzerinde veri transferi | 1 saatte 50 GB indirme |
| Impossible travel | Eş zamanlı farklı coğrafyalar | İstanbul + Londra aynı anda |
| Privilege escalation | Rutin dışı hassas sistem erişimi | Pazarlama çalışanının finans DB’sine erişim |
| Lateral movement | Peer group dışı SMB/RDP | IK çalışanının veritabanı segmentine erişim |
§14.1.5.Yasal Log Saklama ve Zaman Damgası (5651 Sayılı Kanun)
Türkiye’de log yönetimi yalnızca teknik bir zorunluluk değil, yasal bir yükümlülüktür. 5651 sayılı Kanun aktörlere göre farklı saklama yükümlülükleri getirir.
| Aktör | Yükümlülük | Süre |
|---|---|---|
| Erişim sağlayıcı | Trafik bilgisi + zaman damgalı bütünlük değeri | 1 yıl |
| Yer sağlayıcı | Trafik bilgileri | 1–2 yıl (yönetmelik) |
| Toplu kullanım sağlayıcı (otel, kafe, AVM) | IP, MAC, başlama/bitiş zamanı | 2 yıl |
Teknik Gereksinimler
- NTP senkronizasyonu: Stratum 1/2 NTP ile tutarlı zaman kaynağı.
- TÜBİTAK Kök Zaman Damgası: SHA-256 hash imzalama; değiştirilemezlik ispatı.
- Ayrı log sunucusu: Üretim sistemlerinden izole, erişim kısıtlı.
- WORM depolama: S3 Object Lock, immutable NAS.
- PII maskeleme: Analitik katmanda maskeleme; compliance arşivinde orijinal.
Captive Portal ve Hotspot Mimarisi
Misafir ağları ayrı VLAN’da konumlandırılır; Captive Portal + RADIUS entegrasyonu ile SMS OTP veya kimlik doğrulaması yapılır. DHCP, RADIUS session ve URL filtreleme logları İç IP Log Defteri formatında kaydedilir.
KVKK ve BDDK Uyumu
- KVKK: Kişisel veri içeren loglarda amaç sınırlılığı, saklama süresi, güvenlik önlemleri; audit log düzenli tutulması.
- BDDK BSEBY: Finans kurumları için detaylı loglama, kurumsal SOME zorunluluğu, denetim izlerinin 3–10 yıl saklanması.
TÜBİTAK zaman damgası otomasyon betiği (özet):
#!/bin/bashLOG_FILE="/var/log/5651_archive/internet_access_$(date +%Y-%m-%d).log"ZIP_FILE="${LOG_FILE%.log}.zip"zip -j "$ZIP_FILE" "$LOG_FILE"openssl ts -query -data "$ZIP_FILE" -sha256 -cert -out request.tsqcurl -H "Content-Type: application/timestamp-query" \ --data-binary @request.tsq \ "http://zaman.kamusm.gov.tr" -o response.tsropenssl ts -verify -in response.tsr -data "$ZIP_FILE" -CAfile kamusm_root_ca.pem§14.1.6.SIEM Veri Hacmi Yönetimi: Hot/Warm/Cold/Frozen
Kurumsal SIEM’ler günde terabaytlarca log üretir. Tüm veriyi yüksek performanslı SSD’de tutmak sürdürülemezdir. Index Lifecycle Management (ILM) ile veri erişim sıklığına göre katmanlanır.
Hot/Warm/Cold/Frozen depolama katmanları ve maliyet optimizasyonu
Depolama Katmanları
| Katman | Depolama | Süre (tipik) | Kullanım |
|---|---|---|---|
| Hot | NVMe SSD, yüksek CPU | 7–30 gün | Gerçek zamanlı arama, alerting |
| Warm | HDD/hibrit | 30–90 gün | Periyodik raporlama, olay inceleme |
| Cold | Yoğun depolama, searchable snapshot | 90 gün – 1 yıl | Uzun vadeli analiz, düşük maliyet |
| Frozen | Nesne depolama (S3/Glacier) | 1–2+ yıl | Compliance arşivi, en düşük maliyet |
| Delete | — | Politikaya göre | 5651 süresi sonunda kalıcı silme |
Tipik tasarruf: 10 TB/gün × 90 gün = 900 TB (tüm-hot) iken, kademeleme ile ~70 TB hot + 230 TB warm + 600 TB cold = %60–70 maliyet azalımı.
Elasticsearch ILM policy örneği:
{ "policy": { "phases": { "hot": { "min_age": "0ms", "actions": { "rollover": { "max_size": "50gb", "max_age": "7d" }, "set_priority": { "priority": 100 } } }, "warm": { "min_age": "7d", "actions": { "shrink": { "number_of_shards": 1 }, "forcemerge": { "max_num_segments": 1 }, "set_priority": { "priority": 50 } } }, "cold": { "min_age": "30d", "actions": { "searchable_snapshot": { "snapshot_repository": "found-snapshots" }, "set_priority": { "priority": 20 } } }, "delete": { "min_age": "730d", "actions": { "delete": {} } } } }}Maliyet Optimizasyon Teknikleri
- Ingest katmanında gürültülü logları erken filtreleme.
- Parsing/enrichment yalnızca değerli event’lere uygulama.
- Federated search + data lake (S3 + Athena) ile cold veriyi SIEM’e çekmeden sorgulama.
- ClickHouse gibi sütun tabanlı depolama ile 10–100x sıkıştırma (alternatif mimari).
§14.1.7.SOAR ve Playbook Yönetimi
Güvenlik analistleri günde yüzlerce alarm ile karşılaşır; bu durum alarm yorgunluğu (alert fatigue) yaratır ve kritik tehditlerin kaçırılmasına yol açar. SOAR (Security Orchestration, Automation and Response), farklı güvenlik araçlarını API entegrasyonlarıyla orkestre eder ve tekrarlayan süreçleri otomatize eder.
SOAR’ın Üç Bileşeni
- Orkestrasyon: SIEM, EDR, firewall, TI platformları arasında veri alışverişi ve iş akışı koordinasyonu.
- Otomasyon: Alarm doğrulama, IP sorgulama, TI kontrolü gibi tekrarlayan görevler.
- Yanıt: Önceden tanımlı playbook’larla otomatik veya yarı-otomatik müdahale.
Phishing Müdahale Playbook’u
| Adım | Aksiyon | Araç |
|---|---|---|
| 1 | Kullanıcı şüpheli e-posta bildirir | E-posta gateway / SOAR tetikleyici |
| 2 | IoC çıkarma (URL, hash, IP, domain) | SOAR parsing |
| 3 | TI cross-reference + sandbox analizi | VirusTotal, ANY.RUN |
| 4 | Malicious ise containment | EDR izolasyon, firewall block, mailbox quarantine |
| 5 | Kampanya tespiti (benzer e-postaları gruplama) | ML korelasyon |
| 6 | SOC analistine case açma | ServiceNow / TheHive |
Palo Alto Cortex XSOAR ölçümüne göre phishing araştırması manuel 45 dakikadan otomasyona 8 dakikaya iner. SOAR, yanıt aksiyonlarının büyük çoğunluğunu otomatikleştirebilir; ancak human-in-the-loop onay kapıları kritik containment kararlarında korunmalıdır.
Playbook tasarım prensipleri:
- Parent playbook + sub-playbook (DRY prensibi).
- Rollback kabiliyeti (izolasyon sonrası hızlı geri alma).
- Tüm adımların audit log’lanması (hesap verebilirlik).
- NIST SP 800-61 tespit/analiz ve contain/eradicate/recover aşamalarını hızlandırma.
Brute-Force Müdahale Playbook’u
| Adım | Aksiyon | Otomasyon |
|---|---|---|
| 1 | SIEM’den brute-force alarmı (10+ 4625 / 5 dk) | Korelasyon kuralı |
| 2 | Kaynak IP TI sorgusu + GeoIP | SOAR enrichment |
| 3 | Hedef hesap risk skoru (VIP, admin?) | UEBA + CMDB |
| 4 | Malicious IP → firewall block | API (Palo Alto/Fortinet) |
| 5 | Hedef hesap geçici kilitleme | AD/LDAP API |
| 6 | Tier-2 analiste case + timeline | TheHive / ServiceNow |
Cortex XSOAR Phishing Playbook Akışı
Cortex XSOAR Phishing - Generic v3 playbook’u şu adımları otomatize eder: e-posta alımı → indikatör çıkarma (URL/hash/IP) → itibar hesaplama (threat DB cross-reference) → severity hesaplama → kullanıcıyla etkileşim → kampanya tespiti (FindEmailCampaign ile ML gruplama) → manuel/otomatik remediation. Üretici verilerine göre yanıt aksiyonlarının büyük çoğunluğu otomatikleştirilebilir; bağımsız doğrulama önerilir.
NTP ve Zaman Senkronizasyon Mimarisi
5651 uyumluluğu için tutarlı zaman kritiktir:
[Stratum 1 NTP (GPS / ulusal zaman kaynağı)] ↓[Stratum 2 NTP (kurum içi)] ↓[Log kaynakları] → [Syslog/WEF] → [SIEM Collector] ↓ [Hash + Zaman Damgası] → [Şifreli Depolama]Tüm log kaynakları kurum içi NTP ile senkronize olmalı; SIEM collector log aldığı anda zaman damgası ekler ve hash ile imzalar.
§14.1.8.Standartlar ve Mevzuat Uyum Matrisi
| Standart / Düzenleme | İlgili Kontroller | SIEM/SOAR Gereksinimleri |
|---|---|---|
| NIST SP 800-53 Rev. 5 | AU-6, AU-12, SI-4 | Merkezi log, korelasyon, düzenli inceleme |
| NIST SP 800-61 | Olay müdahale yaşam döngüsü | SIEM ↔ IR iş akışı entegrasyonu |
| CIS Controls v8 | 8 (Audit Log), 13 (Network Monitoring), 17 (IR) | Log toplama, izleme, müdahale |
| ISO 27001:2022 | A.8.15, A.8.16 | Loglama, izleme, kanıt bütünlüğü |
| 5651 Sayılı Kanun | Trafik ve erişim kayıtları | Zaman damgası, hash, saklama |
| KVKK | Kişisel veri koruma | Maskeleme, erişim kısıtlama |
| BDDK BSEBY | Finans sektörü | Gelişmiş loglama, SOME, denetim izi |
§14.1.9.Mimari Özet ve Uygulama Yol Haritası
Veri akışı:
Kaynaklar (Agent/Syslog/WEF) → Collector/Relay → Parsing + Enrichment → SIEM Core (Korelasyon + UEBA) → Tiered Storage + Compliance Archive → Dashboard/Alert → SOAR Playbook → Ticketing/ReportingAşamalı Uygulama Planı
| Aşama | Süre | Eylemler | Eşik |
|---|---|---|---|
| 1 — Temel görünürlük | 0–3 ay | WEF/Syslog merkezi toplama, 5651 zaman damgası, ILM policy | Kritik varlıklardan %95+ log akışı |
| 2 — Tespit ve otomasyon | 3–9 ay | UEBA devreye alma, SOAR phishing/brute-force playbook’ları | MTTD <60 dk, MTTR <24 saat |
| 3 — Olgun operasyon | 9–18 ay | ISOC entegrasyonu, federated search, immutable arşiv | Dwell-time sektör medyanının altında |
Bu mimari, savunma derinliğinin görünürlük ve yanıt katmanını güçlendirir: her alt katmandaki kontrolün logu merkeze akar, bağlam kazanır, anomaliler tespit edilir ve otomatik yanıt tetiklenir. NIST, CIS ve ISO 27001 standartlarına; 5651, KVKK ve BDDK yükümlülüklerine uyumlu, ölçeklenebilir ve maliyet optimize edilmiş bir SOC yeteneği elde edilir.
Mandiant M-Trends 2026 verilerine göre küresel medyan dwell-time 14 güne yükselmiştir; etkili savunma için tespit ve sınırlama saatler seviyesine çekilmelidir. IBM Cost of a Data Breach 2025 raporu, yoğun AI/otomasyon kullanan kurumların ihlal yaşam döngüsünü 80 gün kısalttığını göstermektedir — SOAR ve UEBA yatırımının ROI gerekçesi olarak yönetime sunulmalıdır.