Gelişmiş Ağ Saldırı Vektörleri (DDoS, MitM, ARP Spoofing) ve Savunma
Gelişmiş Ağ Saldırı Vektörleri ve Savunma
Kurumsal ağ altyapıları, OSI modelinin 2. ve 3. katmanlarında konumlanan çok sayıda saldırı vektörüne maruz kalmaktadır. Bu bölümde kaynak tüketimi odaklı DDoS saldırılarından, oturum bazlı sömürü tekniklerine ve L2 seviyesinde gerçekleştirilen zehirleme saldırılarına kadar geniş bir yelpazede, saldırganın ofansif bakış açısı ve mavi takımın defansif karşı önlemleri ele alınmaktadır.
Savunma Derinliği (Defense in Depth) mimarisinde ağ katmanı saldırıları, hem kaynak tüketimi (DoS/DDoS) hem de trafik manipülasyonu (MitM, oturum çalma) yoluyla gizlilik, bütünlük ve erişilebilirlik (CIA) üçlüsünü doğrudan tehdit eder. Tek bir kontrolün bypass edilmesi durumunda diğer katmanların hâlâ koruma sağlaması hedeflenmelidir.
Oltalama (phishing) ile ilk erişim, fidye yazılımı indirme ve solucan yayılımı nadiren tek başına hareket eder; saldırılar genellikle birbirine bağlı bir zincir oluşturur. Savunma derinliği bu zinciri katman katman kırmayı hedefler: e-posta filtresi başarısız olursa uç nokta koruması devreye girer; o da başarısız olursa ağ segmentasyonu etki alanını (blast radius) sınırlar.
flowchart TD
A[Saldırgan: ARP Spoof / MitM] --> B[L2: DAI + DHCP Snooping]
A --> C[DDoS: SYN Flood] --> D[SYN Cookies + Rate Limit]
A --> E[Session Hijack] --> F[TLS 1.3 + HSTS]
B --> G[Wazuh SIEM Alert]
D --> G
F --> G
G --> H[SOAR: IP engelle / izolasyon]
⚔️ Katman 2 Savunma Hızlı Kontrol Listesi
| Kontrol | Cisco IOS örneği | MITRE karşılığı |
|---|---|---|
| DAI | ip arp inspection vlan 10,20 | T1557.002 |
| DHCP Snooping | ip dhcp snooping vlan 10,20 | T1557.002 |
| Port Security | switchport port-security maximum 2 | T1200 |
| uRPF | net.ipv4.conf.all.rp_filter=1 | T1498 |
| 802.1X | RADIUS + EAP-TLS | T1040 |
ARP spoofing tespiti: Aynı IP için farklı MAC bildiren ARP paketleri anomali olarak işaretlenmelidir.
§6.3.1.Parçalanma (Teardrop, Fragment Overlap) Saldırıları
IP parçalanması (fragmentation), bir IP paketinin geçiş yolundaki bir bağlantının MTU (Maximum Transmission Unit) sınırını aştığında daha küçük parçalara bölünmesi sürecidir. Bu zorunlu protokol mekanizması, saldırganlar tarafından güvenlik kontrollerini atlatmak veya hedef sistemleri çökertmek amacıyla kullanılabilir.
Teardrop ve Fragment Overlap Mekanizması
Teardrop saldırısı, hedef sistemin IP parçalarını yeniden birleştirme (reassembly) mantığındaki zafiyetleri sömüren bir DoS saldırısıdır. Bir IP paketi parçalandığında her parça şu alanları taşır:
- Identification (Kimlik): Orijinal paketi tanımlayan ortak değer
- Fragment Offset (Parçalama Ofseti): Parçanın orijinal paket içindeki konumu (8 baytlık birimlerle ifade edilir)
- More Fragments (MF) Bayrağı: Arkasından başka parçaların gelip gelmediğini belirtir
Ofansif senaryo: Saldırgan, bilinçli olarak birbiriyle çakışan (overlapping) ofset değerlerine sahip malforme IP parçaları üretir:
Normal parçalanma: Fragment 1: offset=0, length=1480 → bayt 0-1479 Fragment 2: offset=185, length=1500 → bayt 1480-2979
Teardrop (örtüşen yapı): Fragment 1: offset=0, length=800 → bayt 0-799 Fragment 2: offset=75, length=600 → bayt 600-1199 (örtüşme!)Hedef işletim sistemi bu parçaları birleştirmeye çalışırken çakışan veriyi işleyemez. Eski veya yamalanmamış TCP/IP yığınlarında (Windows 95/NT, eski Linux çekirdekleri, SCADA/endüstriyel kontrol sistemleri) bu durum tampon taşması (buffer overflow), çekirdek paniği veya sistem çökmesine yol açabilir.
IDS/IPS evasion varyantı: Saldırgan zararlı payload’u parçalara bölerek iletir. Durumsuz (stateless) güvenlik cihazları her parçayı ayrı ayrı tarayıp zararsız kabul edebilir; hedef sunucu parçaları birleştirdiğinde ise istismar kodu ortaya çıkar. Örneğin birinci parça GET /safe.html taşırken ikinci parça (örtüşen offset ile) cmd.exe yükünü üzerine yazar; IDS her parçayı ayrı görüp geçirir, sunucu birleştirdiğinde istismar kodu ortaya çıkar.
Teardrop — çakışan fragment offset değerleri; eski TCP/IP yığınlarında buffer overflow ve kernel panic riski
Eski veya yamalanmamış işletim sistemlerinde çakışan parçaların birleştirilmesi sırasında negatif boyut hesaplaması unsigned integer taşmasına ve bellekte devasa alan tahsisine yol açabilir. Modern NGFW’ler (Palo Alto Zone Protection, FortiGate DoS Policy) anormal offset değerlerine sahip parçaları sınırda düşürür; IPv6 (RFC 8200) ise çakışan parçaları protokol seviyesinde yasaklayarak Teardrop benzeri saldırıları imkânsız kılar.
IPv4 ve IPv6 Parçalanma Güvenliği
| Güvenlik Boyutu | IPv4 (RFC 791) | IPv6 (RFC 8200) |
|---|---|---|
| Parçalamayı yapan cihaz | Kaynak uç sistem veya yol üzerindeki yönlendiriciler | Yalnızca kaynak uç sistem |
| Çakışan parça politikası | Kabul edilir; “ilk gelen kazanır” veya “son gelen yazar” | Kesinlikle yasak; çakışma tespit edilirse tüm paket iptal edilir |
| IDS/IPS atlatma direnci | Düşük (durumsuz cihazlarda manipüle edilebilir) | Yüksek (belirsizlik protokol seviyesinde giderilmiş) |
Savunma Stratejileri
| Savunma Katmanı | Uygulama |
|---|---|
| İşletim Sistemi | Tüm uç sistemlerin TCP/IP yığınlarının güncel tutulması |
| Ağ Düzeyi | Modern güvenlik duvarları ve IDS/IPS’lerin anormal offset değerlerine sahip parçaları düşürmesi |
| Fragment Limitasyonu | Aşırı parçalanmış paketlerin engellenmesi; fragment normalization/reassembly |
| NGFW Zone Protection | Palo Alto “Fragmented Packets” koruması; FortiGate DoS policy ile fragment limit |
MITRE ATT&CK bu saldırı türünü T1498 (Network Denial of Service) ve T1499.004 (Application or System Exploitation) altında sınıflandırır.
§6.3.2.Kaynak Tüketimi Saldırıları: SYN Flood, Smurf ve UDP Flood
Kaynak tüketimi saldırıları, hedefin bant genişliğini, işlemci veya bellek kaynaklarını tüketerek hizmet veremez hale gelmesini amaçlar.
TCP SYN Flood
SYN Flood, TCP üçlü el sıkışma (three-way handshake) sürecindeki asimetriyi sömüren klasik bir kaynak tüketimi saldırısıdır:
Meşru el sıkışma: İstemci ──── SYN ────────────► Sunucu (TCB tahsis edilir) İstemci ◄─── SYN-ACK ──────── Sunucu İstemci ──── ACK ────────────► Sunucu (Bağlantı kuruldu, kaynak serbest)
SYN Flood: Saldırgan (sahte IP) ── SYN ──► Sunucu (Yarı-açık bağlantı birikir) Saldırgan (sahte IP) ◄─ SYN-ACK Sunucu (ACK asla gelmez) ... binlerce SYN → backlog dolar → meşru istekler reddedilirSaldırgan, kaynak IP adreslerini sahteleyerek (IP spoofing) büyük miktarda SYN paketi gönderir. Sunucu her SYN için yarı-açık bir soket (half-open socket) tahsis eder; sahte IP’ler gerçek olmadığı için ACK yanıtı gelmez ve SYN kuyruğu (backlog) hızla dolar.
SYN Flood iki ana türde sınıflandırılır:
- Host Flood: Tüm SYN paketleri tek bir hedef sunucuya gönderilir
- Firewall Session Table Flood: Güvenlik duvarının oturum tablosunu doldurarak arka uç trafiğini engellemeyi amaçlar
SYN Flood — sahte kaynak IP ile binlerce SYN; sunucu SYN-ACK gönderir ancak ACK gelmez; backlog dolduğunda meşru bağlantılar reddedilir (MITRE T1498)
Sunucu her SYN için çekirdekte yarı-açık bağlantı kuyruğunda (SYN backlog) yer ayırır ve SYN-RECEIVED durumuna geçer. Saldırgan üçüncü ACK paketini asla göndermediğinde kuyruk zaman aşımına kadar dolu kalır. Palo Alto Zone Protection ve FortiGate DoS Policy ile kaynak IP başına SYN eşiği tanımlanmalı; uç sistemlerde SYN Cookie (RFC 4987) etkinleştirilmelidir (§6.1.2).
Smurf Saldırısı (Amplification / Reflection)
Smurf saldırısı, ICMP echo request (ping) paketlerinin hedef IP adresini ağın broadcast adresi olarak sahteleyerek gönderilmesiyle çalışır:
- Saldırgan, kurbanın IP’sini kaynak adres olarak taklit eder
- ICMP Echo Request’i directed broadcast adresine gönderir
- Ağdaki tüm aktif cihazlar Echo Reply ile kurbanı doldurur
Amplifikasyon faktörü, yanıt veren host sayısıyla doğru orantılıdır (tipik 20X–70X). Günümüzde çoğu ağ cihazında broadcast ping devre dışı bırakılmış olsa da, yamalanmamış altyapılarda hâlâ geçerlidir.
Savunma:
- Router’larda
no ip directed-broadcast(Cisco) veya eşdeğeri - Ingress filtering (BCP 38 / RFC 2827) — sahte paketlerin edge’de düşürülmesi
- uRPF (Unicast Reverse Path Forwarding) strict/loose mod
- ICMP rate-limiting ve ACL’ler
UDP Flood
UDP Flood, kapalı portlara çok sayıda UDP datagram gönderilmesiyle çalışır. Hedef işletim sistemi her biri için ICMP Destination Unreachable (Type 3, Code 3) üretmek zorunda kalır; bu da CPU ve bant genişliğini tüketir.
Savunma: ICMP yanıt rate-limiting, stateless UDP flood filtreleme, edge DDoS scrubbing servisleri (Cloudflare, Akamai vb.).
§6.3.3.SYN Cookie Mekanizması
SYN Cookie, RFC 4987’de tanımlanan durumsuz (stateless) bir savunma yöntemidir. Sunucu SYN aldığında TCB ayırmaz; bunun yerine SYN-ACK’ın Sequence Number (ISN) alanına kriptografik bir “cookie” gömer.
Çalışma Prensibi
- SYN geldiğinde: Sunucu, kaynak IP, kaynak port, hedef IP, hedef port ve gizli sunucu anahtarı kullanarak kriptografik bir cookie hesaplar
- SYN-ACK yanıtı: Cookie değeri SYN-ACK’ın ISN’si olarak yerleştirilir; hiçbir kaynak tahsis edilmez
- ACK doğrulaması: İstemci ACK ile yanıt verdiğinde cookie yeniden hesaplanıp doğrulanır; geçerliyse TCB oluşturulur
32-bit ISN yapısı:
+-------------------+-----------------+----------------------------------------+| 5-Bit Zaman (t) | 3-Bit MSS Index | 24-Bit Kriptografik Özet |+-------------------+-----------------+----------------------------------------+ 31 27 26 24 23 0Avantajlar: Backlog tüketimi önlenir; DDoS altında bile meşru bağlantılar kabul edilebilir seviyede devam eder.
Dezavantajlar: Window scaling, SACK gibi bazı TCP seçenekleri devre dışı kalabilir; cookie süresi sınırlıdır (genellikle 64 saniyelik counter).
Linux Çekirdek Sıkılaştırması
# SYN Cookie'yi etkinleştir (kuyruk dolduğunda devreye girer)sysctl -w net.ipv4.tcp_syncookies=1sysctl -w net.ipv4.tcp_max_syn_backlog=8192sysctl -w net.core.somaxconn=4096sysctl -w net.ipv4.tcp_synack_retries=2
# IP sahteciliğine karşı sıkı ters yol filtrelemesysctl -w net.ipv4.conf.all.rp_filter=1
# Kalıcı hale getirecho "net.ipv4.tcp_syncookies=1" >> /etc/sysctl.confsysctl -pCisco IOS XE SYN Cookie
! Zone-based firewall üzerinde SYN Cookieparameter-map type inspect global-syn-cookie tcpsyn-cookie enable!class-map type inspect match-any SYN-FLOOD-PROTECTION match protocol tcp!policy-map type inspect SYN-POLICY class SYN-FLOOD-PROTECTION inspect!zone-pair security IN-TO-OUT source INSIDE destination OUTSIDE service-policy type inspect SYN-POLICY§6.3.4.Oturum Çalma (Session Hijacking) ve Ortadaki Adam (MitM)
Oturum çalma ve MitM saldırıları, ağ trafiğinin gizliliğini ve bütünlüğünü doğrudan hedef alır. MITRE ATT&CK bu teknikleri T1557 (Adversary-in-the-Middle) altında sınıflandırır.
Oturum Çalma (Session Hijacking)
HTTP istatistiksel (stateless) bir protokol olduğu için web sunucuları kullanıcıları tanımak için oturum belirteci (session token / cookie) kullanır. Saldırgan bu token’ı ele geçirdiğinde, parola bilmesine gerek kalmadan kullanıcının hesabına erişim sağlar.
| Yöntem | Açıklama |
|---|---|
| Predictable Session Token | Zayıf session ID üretim algoritmaları (sıralı sayılar) tahmin edilebilir |
| Session Sniffing | Şifrelenmemiş ağ trafiği üzerinden cookie yakalanması |
| XSS (Cross-Site Scripting) | document.cookie ile session token çalınması |
| MitM Attack | ARP Spoofing veya proxy ile trafik dinlenerek token yakalanması |
| Session Fixation | Saldırganın önceden belirlediği session ID’nin kullanıcıya zorla atanması |
| TCP Sequence Prediction | Zayıf ISN üretimi sömürülerek TCP oturumu ele geçirilmesi |
Savunma stratejileri:
- HTTPS/TLS Zorunluluğu: Tüm session token’ları şifreli kanaldan iletilmeli; HSTS desteği aktif olmalı
- Güçlü Session ID Üretimi: Kriptografik olarak rastgele, tahmin edilemez ID’ler (128-bit veya üzeri entropi)
- HttpOnly, Secure ve SameSite Bayrakları: JavaScript erişimini engeller; yalnızca HTTPS üzerinden gönderilir
- Kısa Oturum Zaman Aşımı: Hassas uygulamalarda oturum süresi kısa tutulmalı
- Login Sonrası Session ID Regeneration: Kimlik doğrulama sonrası yeni token üretilmeli
- IP Bağlama (Session Binding): Farklı IP’den gelen talepler reddedilmeli
Ortadaki Adam (MitM) Saldırıları — T1557
MitM saldırısında saldırgan, iki taraf arasındaki iletişime gizlice dahil olur; mesajları dinler, değiştirir veya yönlendirir.
| Alt Teknik (MITRE) | Açıklama |
|---|---|
| T1557.001 | LLMNR/NBT-NS Poisoning |
| T1557.002 | ARP Cache Poisoning — yerel ağda en yaygın MitM yöntemi |
| T1557.003 | DHCP Spoofing — rogue DHCP sunucusu ile trafik yönlendirme |
| T1557.004 | Evil Twin — sahte Wi-Fi erişim noktası |
Savunma: TLS 1.3 / HSTS / sertifika pinning; L2 kontroller (DAI + DHCP Snooping + Port Security); DNSSEC; Zeek ile ARP flux ve TLS anomali tespiti.
§6.3.5.Switch Seviyesi Güvenlik: DAI, DHCP Snooping, Port Security ve IPSG
LAN içinde fiziksel veya mantıksal erişimi olan bir saldırgan, anahtarlama (switch) zafiyetlerini kullanarak tüm ağ trafiğini kendi üzerinden geçirebilir. Bu katman, iç ağ (campus / data center access) güvenliğinin temelidir.
ARP Zehirlenmesi (ARP Spoofing / Poisoning)
ARP (Address Resolution Protocol), IP adreslerini MAC adreslerine çözmek için kullanılır. ARP kimlik doğrulama içermez — gelen ilk cevaba güvenilir.
Saldırı adımları:
- Hedef cihaza, gateway IP’sinin kendi MAC adresine ait olduğunu bildiren sahte ARP yanıtları gönderilir
- Gateway’e, hedef cihazın IP’sinin kendi MAC adresine ait olduğunu bildiren sahte ARP yanıtları gönderilir
- İki cihaz arasındaki tüm trafik saldırgan üzerinden akar
Saldırgana sağlanan imkânlar: trafik dinleme (sniffing), veri manipülasyonu, oturum çalma, ağ içinde yanal hareket (lateral movement).
DHCP Spoofing (Rogue DHCP Server)
Saldırgan ağa sahte bir DHCP sunucusu kurar. DHCP istemcileri IP istediğinde sahte sunucu gerçek sunucudan daha hızlı yanıt vererek:
- İstemcilere sahte IP, sahte default gateway ve sahte DNS sunucusu atar
- Tüm trafik saldırganın kontrolündeki gateway’e yönlendirilir (MitM)
- DNS sorguları manipüle edilerek kullanıcılar sahte sitelere yönlendirilir (Pharming)
MAC Flooding
Saldırgan saniyede binlerce farklı sahte MAC adresi göndererek switch’in MAC adres tablosunu doldurur. Tablo dolduğunda switch hub modunda çalışmaya başlar ve tüm portlara yayın yapar; saldırgan tüm ağ trafiğini dinleyebilir.
Dynamic ARP Inspection (DAI)
DAI, switch’in güvenilmez (untrusted) portlarından gelen ARP paketlerini DHCP Snooping binding veritabanı veya statik ARP ACL’leri ile doğrular. Switch üzerinden geçen her ARP paketinin IP-MAC eşleşmesi binding tablosuyla karşılaştırılır; uyuşmazlık varsa paket sahte kabul edilerek düşürülür ve loglanır. Bu entegre savunma mimarisi DHCP Snooping → DAI → Port Security → IP Source Guard zinciriyle L2 spoofing saldırılarına karşı kapsamlı koruma sağlar.
Ön koşul: ip dhcp snooping aktif olmalıdır. Güvenilir (trusted) portlar yalnızca DHCP sunucusu ve uplink switch bağlantılarıdır; güvenilmez portlardan gelen DHCP OFFER/ACK paketleri bloklanır.
DAI — trusted portlarda DHCP/ARP serbest; untrusted portlarda binding doğrulaması zorunlu
Saldırgan bir kullanıcı portuna bağlandığında sahte ARP yanıtları göndererek gateway IP’sini kendi MAC’ine yönlendirmeye çalışır. DAI bu porttan gelen ARP paketlerini binding veritabanıyla karşılaştırır; eşleşme yoksa paketi düşürür ve %SW_DAI-4-INVALID_ARP syslog mesajı üretir. Wazuh bu logları MITRE T1557.002 ile eşleyerek SOC’a alarm düşürür. 5651 loglarında IP-MAC bütünlüğü için DAI zorunlu bir pratiktir — aksi halde ARP spoofing ile başkasının kimliğiyle yapılan suç meşru kullanıcıya yazılır.
DAI topolojisi — saldırgan portunda geçersiz ARP paketi engellenir; gateway spoofing tespiti
DHCP Snooping
Switch portlarını Güvenilir (Trusted) ve Güvenilmez (Untrusted) olarak ikiye ayırır:
- Trusted portlar: DHCP sunucusunun bağlı olduğu uplink portları
- Untrusted portlar: Kullanıcı cihazlarının bağlı olduğu erişim portları
- Güvenilmez portlardan gelen DHCP sunucu yanıtları (DHCPOFFER, DHCPACK) bloklanır
- Başarılı DHCP öznitelikleri (IP-MAC-port eşleşmeleri) binding veritabanına kaydedilir
Port Security
Bir switch portuna bağlanabilecek maksimum MAC adresi sayısını ve hangi MAC adreslerine izin verileceğini kontrol eder.
| İhlal Modu | Davranış |
|---|---|
| Protect | İhlal eden paketleri düşürür; log oluşturmaz |
| Restrict | Paketleri düşürür; SNMP trap / Syslog gönderir |
| Shutdown | Portu error-disabled durumuna alır (varsayılan) |
IP Source Guard (IPSG)
DHCP Snooping binding tablosuna göre L2 IP trafiğini filtreler. Bir cihazın komşusunun IP adresini kullanarak trafik göndermesini (IP spoofing) engeller. DAI ve DHCP Snooping ile birlikte kullanıldığında L2 spoofing saldırılarına karşı kapsamlı koruma sağlar.
Cisco IOS-XE Entegre Konfigürasyon
! 1. DHCP SNOOPINGip dhcp snoopingip dhcp snooping vlan 10,20,30ip dhcp snooping information option
! 2. DYNAMIC ARP INSPECTIONip arp inspection vlan 10,20,30ip arp inspection validate src-mac dst-mac ipip arp inspection limit rate 100 burst interval 5
! Statik IP'li sunucular için ARP ACL (DHCP kullanılmayan ortamlar)arp access-list STATIC-SERVERS permit ip host 192.168.10.10 mac host 0050.56a1.b2c3exitip arp inspection filter STATIC-SERVERS vlan 10
! 3. GÜVENİLİR PORT (Uplink / DHCP Sunucu)interface GigabitEthernet1/0/48 description *** Core Switch / DHCP Sunucu Uplink *** switchport mode trunk ip dhcp snooping trust ip arp inspection trust
! 4. GÜVENİLMEYEN PORT (Kullanıcı Uç Noktası)interface GigabitEthernet1/0/1 description *** Kullanıcı Portu *** switchport access vlan 10 switchport mode access switchport port-security switchport port-security maximum 2 switchport port-security violation shutdown switchport port-security mac-address sticky ip dhcp snooping limit rate 10 ip arp inspection limit rate 15 burst interval 1
! 5. IP SOURCE GUARDinterface GigabitEthernet1/0/1 ip verify source port-security
! Otomatik kurtarmaerrdisable recovery cause arp-inspectionerrdisable recovery interval 300Doğrulama komutları:
show ip dhcp snooping bindingshow ip arp inspection vlan 10show ip arp inspection statisticsshow ip arp inspection interfacesshow port-security interface Gi1/0/1§6.3.6.Suricata Kuralları ve SIEM Entegrasyonu
Ağ saldırılarının tespiti ve merkezi korelasyonu için IDS/IPS kuralları ve SIEM sistemleri kritik öneme sahiptir.
Suricata Tespit Kuralları
! ARP Poisoning tespitialert arp any any -> any any ( msg:"ARP Poisoning Attack Detected"; arp_spa!=arp_tpa && arp_sha!=arp_tha; sid:100001; rev:1;)
! SYN Flood tespiti (yüksek SYN oranı, düşük tamamlanma)alert tcp any any -> $HOME_NET any ( msg:"Possible SYN Flood - High SYN rate without ACK completion"; flags:S; threshold: type both, track by_dst, count 100, seconds 10; sid:100002; rev:1;)
! ICMP Smurf / Amplification tespitialert icmp any any -> any any ( msg:"ICMP Directed Broadcast - Possible Smurf Attack"; itype:8; threshold: type both, track by_dst, count 50, seconds 5; sid:100003; rev:1;)
! Anormal IP fragment tespitialert ip any any -> $HOME_NET any ( msg:"Suspicious IP Fragment - Possible Teardrop"; fragbits:M; fragoffset:>0; threshold: type both, track by_dst, count 20, seconds 10; sid:100004; rev:1;)
! UDP Flood tespitialert udp any any -> $HOME_NET any ( msg:"UDP Flood - High volume UDP to closed ports"; threshold: type both, track by_dst, count 200, seconds 10; sid:100005; rev:1;)Switch Syslog ve Wazuh/SIEM Entegrasyonu
Cisco switch’lerde syslog yönlendirmesi:
logging host 192.168.1.100logging trap notificationslogging facility local7DAI ihlali syslog örneği:
%SW_DAI-4-INVALID_ARP: 1 Packets rcvd on Gi1/0/1 on vlan 10:src MAC 001a.a011.bb22, src IP 192.168.10.50,dst MAC 0000.0000.0000, dst IP 192.168.10.1Wazuh özel kural örneği (DAI ihlali → T1557.002 korelasyonu):
<group name="cisco_sw_security,"> <rule id="100200" level="8"> <decoded_as>cisco-ios-xe</decoded_as> <match>INVALID_ARP</match> <description>Cisco DAI: Geçersiz ARP Paketi Tespit Edildi ve Engellendi</description> <mitre> <id>T1557.002</id> </mitre> </rule>
<rule id="100201" level="12"> <if_sid>100200</if_sid> <field name="dst_ip">^192.168.10.1$</field> <description>KRİTİK: Ağ Geçidi IP Adresi Spoof Girişimi Tespit Edildi</description> <mitre> <id>T1557.002</id> </mitre> </rule></group>SOC Korelasyon Senaryoları
| Olay Deseni | Korelasyon Kuralı | Öncelik |
|---|---|---|
| Yüksek SYN oranı + düşük ACK tamamlanma | Suricata sid:100002 + NetFlow SYN spike | Yüksek |
| Aynı MAC birden fazla portta | Port Security violation + ARP flux | Kritik |
| DAI drop + gateway IP hedefli | Wazuh rule 100201 | Kritik |
| Anormal fragment + eski OS segmenti | Suricata sid:100004 + asset inventory | Orta |
Merkezi SIEM (Wazuh, ELK Stack, Splunk ES) ile MTTD (Mean Time to Detect) ve MTTR (Mean Time to Respond) minimize edilmelidir. NetFlow/sFlow + Zeek/Suricata + switch syslog korelasyonu, anomalilerin gerçek zamanlı tespitini sağlar.
§6.3.7.Katmanlı Savunma Mimarisi (Defense in Depth)
Tek bir kontrolün bypass edilmesi durumunda diğer katmanların hâlâ koruma sağlaması hedeflenir. Aşağıdaki mimari, bu bölümde ele alınan tüm saldırı vektörlerine karşı katmanlı savunma yaklaşımını özetler:
İnternet/Botnet → [Edge: Scrubber + SYN Cookie + uRPF + Rate Limit] → [L3: ACL + Fragment Filter + IDS/IPS] → [L2: DHCP Snooping + DAI + Port Security + IPSG] → [Host: sysctl + SYN Cookie + EDR] → [App: TLS 1.3 + HSTS + WAF + Secure Cookies] ↔ [SOC/SIEM: Suricata + Zeek + NetFlow + Switch Log Korelasyonu]Mimari katmanlar ve yerleşim:
| Katman | Konum | Kontroller |
|---|---|---|
| Perimeter / Edge | Bulut scrubber, edge firewall, L4 yük dengeleyici | SYN proxy/cookie, rate limit, uRPF, DDoS scrubbing |
| Core / Distribution | L3 router, core switch | ACL, QoS rate-limiting, fragment normalization |
| Access / Campus | Erişim switch’leri | DHCP Snooping, DAI, Port Security, IPSG |
| Host / Sunucu | Uç sistemler | SYN cookies, TCP/IP stack hardening, HIPS/EDR |
| Monitoring (SOC) | SIEM, IDS/IPS | NetFlow + Suricata + switch log korelasyonu |
NIST SP 800-53’te SC-5 (Denial of Service Protection), SC-7 (Boundary Protection) ve SI-4 (System Monitoring) kontrolleri; CIS Controls v8’de Control 12 (Network Infrastructure Management) ve Control 13 (Network Monitoring and Defense) bu mimariyle doğrudan ilişkilidir.
§6.3.8.Türkiye Özelinde Yasal Yükümlülükler ve Loglama
Türkiye’de faaliyet gösteren kurumlar, ağ saldırılarına karşı aldıkları önlemler kadar saldırı tespit ve loglama süreçlerinde de yasal yükümlülüklere tabidir.
5651 Sayılı Kanun
İnternet erişim sağlayan kurumlar erişim kayıtlarını elektronik ortamda kaydetmek ve belirli süreler saklamak zorundadır:
| Sağlayıcı Türü | Saklama Süresi |
|---|---|
| Erişim sağlayıcı | Trafik bilgisi 1 yıl |
| Yer sağlayıcı | 6 ay |
| Toplu kullanım sağlayıcı (otel, kafe, kurumsal Wi-Fi) | Erişim logları 2 yıl |
Tutulması zorunlu veri seti:
- Kaynak (yerel) IP adresi ve MAC adresi
- Bağlantı başlangıç/bitiş tarih-saat bilgisi (ms hassasiyet)
- Hedef IP adresi ve port
- TÜBİTAK zaman damgası ile imzalanmış log dosyası (bütünlük garantisi)
Zaman damgasız loglar mahkemede manipüle edilebilir sayılır ve delil vasfını kaybeder. DAI ve IP-MAC sabitleme gibi L2 güvenlik önlemleri, adli süreçlerde sunulacak delil bütünlüğünün (chain of custody) yasal geçerliliğini garanti altına almak için kritiktir.
KVKK (6698 Sayılı Kanun)
5651 logları KVKK m.5/2-a (“kanunlarda açıkça öngörülme”) kapsamında işlenir; açık rıza gerekmez ancak aydınlatma metni zorunludur.
- Log kayıtları kişisel veri içerebilir (IP, timestamp, kullanıcı eylemleri) → şifreleme, erişim kontrolü, saklama süresi sınırlaması zorunlu
- Saklama-imha dengesi: 5651 üst sınırı dolduğunda, devam eden yasal süreç yoksa loglar güvenli silme (secure wipe) ile imha edilmeli
- MitM ve oturum çalma saldırıları kişisel verilerin sızdırılmasına yol açar → KVKK m.12 kapsamında veri ihlali bildirimi gerekir
BDDK Düzenlemeleri
Finansal kuruluşlar için ek yükümlülükler:
- Ağ altyapısının kritiklik seviyelerine göre segmentlere ayrılması (DMZ, Uygulama, Veritabanı)
- Ağ güvenlik olaylarının merkezi SIEM’de en az iki yıl saklanması
- KSOME (Kurumsal Siber Olaylara Müdahale Ekibi) kurma ve BDDK’ya bildirim
- Birincil/ikincil sistemlerin yurt içinde bulunması; felaket senaryosunda 24 saat içinde faaliyet sürdürülebilirliği
- Düzenli penetrasyon testleri ve siber dayanıklılık testleri
7545 Sayılı Siber Güvenlik Kanunu (2025): Zafiyet/olay bildirimi, kritik altyapıda yetkilendirilmiş tedarikçi zorunluluğu ve Siber Güvenlik Başkanlığı denetimi.
§6.3.9.MITRE ATT&CK Ağ Saldırıları: Derinlemesine Teknik Haritası
Ağ katmanı saldırıları, MITRE ATT&CK çerçevesinde çoğunlukla Impact (TA0040), Credential Access (TA0006), Lateral Movement (TA0008) ve Command and Control (TA0011) taktikleri altında kümelenir. SOC analistlerinin bu eşleştirmeyi bilmeleri, Suricata/Wazuh alarmlarını anlamlı olaylara dönüştürmenin ön koşuludur.
Impact — Hizmet Reddi (T1498 / T1499)
| Teknik ID | Alt Teknik | Saldırı Mekanizması | Tespit Göstergesi | Savunma (NIST/CIS) |
|---|---|---|---|---|
| T1498 | — | DoS/DDoS (SYN, UDP, ICMP) | NetFlow SYN spike, state table %90+ | SC-5, SYN cookie, scrubbing |
| T1498.001 | Direct Network Flood | Doğrudan volumetrik flood | Bps/pps anomalisi, tek hedef IP | Rate limit, BGP Flowspec |
| T1498.002 | Reflection Amplification | Smurf, DNS/NTP amplification | Spoofed source IP, yüksek pps/byte oranı | BCP 38, no directed-broadcast |
| T1499 | — | Endpoint/service exhaustion | CPU %100, servis yanıt süresi artışı | SC-5, QoS, connection limit |
| T1499.001 | OS Exhaustion Flood | SYN backlog, socket tükenmesi | Half-open > threshold | SYN proxy, tcp_syncookies |
| T1499.004 | Application/System Exploitation | Teardrop, fragment overlap | Malforme offset, kernel panic log | Fragment filter, OS patch |
Korelasyon örneği: Suricata sid:100002 (SYN flood) + firewall state table %85+ + aynı hedef sunucuda HTTP 503 artışı → T1498.001 olayı olarak SIEM’de P1 incident açılır.
Credential Access ve Collection — MitM (T1557)
| Teknik ID | Alt Teknik | Hedef | Tipik Araç | Savunma |
|---|---|---|---|---|
| T1557 | — | Ağ trafiği dinleme/değiştirme | Ettercap, Bettercap | TLS 1.3, HSTS, DAI |
| T1557.001 | LLMNR/NBT-NS Poisoning | Windows name resolution | Responder | LLMNR/NBT-NS devre dışı |
| T1557.002 | ARP Cache Poisoning | L2 MitM, session hijack | arpspoof, Bettercap | DAI + DHCP Snooping + IPSG |
| T1557.003 | DHCP Spoofing | Rogue gateway/DNS | dhcpstarv, Ettercap | DHCP Snooping trusted port |
| T1040 | Network Sniffing | Paket yakalama | Wireshark, tcpdump | 802.1X, MACsec, şifreleme |
T1557.002 saldırı zinciri (detaylı):
[Saldırgan: aynı VLAN'da] │ ├─► Sahte ARP Reply → Hedef: "Gateway MAC = saldırgan MAC" ├─► Sahte ARP Reply → Gateway: "Hedef MAC = saldırgan MAC" │ ▼[Trafik saldırgan üzerinden akar] │ ├─► HTTP cookie/session token yakalama (şifresiz trafik) ├─► DNS sorgularını rogue DNS'e yönlendirme (pharming) └─► SSL strip (HSTS yoksa HTTPS → HTTP düşürme)DAI, bu zincirin L2 adımını keser; TLS 1.3 + HSTS ise L7 adımını etkisizleştirir. Savunma derinliği için her iki katman da uygulanmalıdır.
Lateral Movement ve C2 — Ağ Protokolü İstismarı
| Teknik ID | Açıklama | Ağ Bağlamı | Tespit | Savunma |
|---|---|---|---|---|
| T1021.001 | Remote Desktop Protocol | RDP brute force, credential reuse | 4625/4624 spike, 3389 trafik | NLA, MFA, jump host |
| T1021.002 | SMB/Windows Admin Shares | PsExec, lateral file copy | SMB 445 anomali, ADMIN$ erişimi | SMB signing, tiered admin |
| T1071.001 | Web Protocols (HTTP/S C2) | Beacon trafiği, DNS-over-HTTPS | JA3/JA4 anomali, beacon interval | NGFW App-ID, proxy log |
| T1071.004 | DNS (tunneling) | Exfiltration, C2 | Yüksek entropy subdomain, TXT record | DNS inspection, entropy analizi |
| T1572 | Protocol Tunneling | ICMP/DNS/SSH tunnel | Protokol hacim anomalisi | Egress filtering, DPI |
| T1562.004 | Disable/Modify Firewall | Kural silme/değiştirme | FW config change log | SIEM change detection, MFA |
Zeek ile ARP Flux ve TLS Anomali Tespiti
# local.zeek — ARP flux tespiti (aynı IP, farklı MAC)event arp_request(c: connection, is_orig: bool, target: addr, mac: string) { if ( arp_cache[target] && arp_cache[target] != mac ) NOTICE([$note=ARP_Flux, $msg=fmt("ARP flux: %s maps to %s and %s", target, arp_cache[target], mac), $identifier=cat(target)]); arp_cache[target] = mac;}Zeek ssl.log üzerinden sertifika CN/SAN değişimleri ve self-signed sertifika oranı izlenerek T1557 MitM girişimleri tespit edilebilir. Bu telemetri Wazuh veya Splunk ES ile korelasyon kurallarına beslenmelidir.
MITRE Mitigation Eşlemesi
| Mitigation ID | Açıklama | Bu Bölümdeki Karşılık |
|---|---|---|
| M1037 | Filter Network Traffic | ACL, uRPF, fragment filter |
| M1031 | Network Intrusion Prevention | Suricata, NGFW IPS |
| M1030 | Network Segmentation | VLAN, DMZ deny-by-default |
| M1035 | Limit Access to Resource Over Network | IPSG, Port Security |
| M1057 | Data Loss Prevention | Egress DLP (§5.3 ile entegre) |
| M1032 | Multi-factor Authentication | VPN/RDP MFA (§6.4) |
§6.3.10.Özet ve Savunma Matrisi
| Saldırı Türü | MITRE ATT&CK | Birincil Savunma | İzleme |
|---|---|---|---|
| Teardrop / Fragment Overlap | T1498, T1499.004 | OS güncellemeleri, fragment filtreleme | Suricata sid:100004 |
| SYN Flood | T1498, T1499.001 | SYN Cookie, rate limiting | Suricata sid:100002 + NetFlow |
| Smurf / ICMP Flood | T1498.002 | no ip directed-broadcast, uRPF | Suricata sid:100003 |
| UDP Flood | T1498.001 | ICMP rate-limit, edge scrubbing | Suricata sid:100005 |
| Session Hijacking | T1557 | HTTPS/HSTS, Secure/HttpOnly cookies | Zeek http.log anomali |
| MitM (ARP Spoofing) | T1557.002 | DAI + DHCP Snooping | Wazuh DAI kuralı |
| DHCP Spoofing | T1557.003 | DHCP Snooping | Switch syslog |
| MAC Flooding | — | Port Security | Port Security violation log |
| IP Spoofing | — | IPSG + uRPF | Binding tablosu denetimi |
Kurumsal ölçekte bu savunma mekanizmalarının tek başına yeterli olmadığı, SIEM sistemleri ile merkezi log toplama, anomali tespiti ve otomatik olay müdahale süreçlerinin entegre edilmesi gerektiği unutulmamalıdır. L2 sertleştirme (DHCP Snooping → DAI → Port Security → IPSG) erişim portlarının tamamında uygulanmalı; perimetre katmanında SYN Cookie, fragment filtreleme ve DDoS scrubbing devreye alınmalı; SOC katmanında Suricata, Zeek ve switch logları anlamlı korelasyon kurallarıyla birleştirilmelidir.